Stichting Utopa

For English please scroll down

De naam van Stichting Utopa roept natuurlijk associaties op met Utopia, het in 1516 door Thomas More gepubliceerde boek waarin hij een volmaakt gelukkige staat beschreef.
Een utopie… Na Thomas More volgden er nog vele utopisten, ook in Nederland. Ondanks de verschillen van inhoud hadden alle utopieën door de eeuwen heen betrekking op de relatie van de mens tot zijn omgeving, op de verhouding van mens tot mens, van de mens tot de natuur en van de mens tot zijn werk. In het perspectief van deze verhoudingen is Stichting Utopa werkzaam waarbij het historisch besef steeds een terugkerend element is.
Binnen verschillende aandachtsgebieden kiest de stichting voortdurend segmenten die extra aandacht en ondersteuning behoeven. Waar mogelijk ondersteunt de stichting educatieve activiteiten die een verband hebben met de geselecteerde aandachtsgebieden.

 

De missie van Stichting Utopa en haar utopische idealen
Stichting Utopa ontleent haar naam aan de Topa-Groep. Een groep bedrijven die internationaal actief is op het gebied van verzendverpakken, met een eigen instituut gericht op onderzoek en scholing. De stichting werd in 1988 opgericht en bezit vanaf dat jaar alle aandelen van de Topa-Groep. De inkomsten van de stichting bestaan onder andere uit de dividenden die de stichting op dit aandelenbezit ontvangt. Hoezeer de Stichting Utopa en de Topa-Groep door de eigendomsverhouding ook met elkaar zijn verbonden, de commerciële zeggenschap over de Topa-Groep berust niet bij de stichting. De samenhang tussen Stichting Utopa en de Topa-Groep is als bij een munt: twee zijden die elkaar niet zien maar toch bij elkaar horen. Twee verschillende gezichten die samen een eenheid vormen.


Een visie
De belangrijkste beweegreden van de toenmalige eigenaar van de Topa-Groep, Loek Dijkman, om in 1988 zijn bezit in Stichting Utopa onder te brengen was zijn visie dat de onderneming een rol in haar omgeving vervult die verder gaat dan het verschaffen van werk en het maken van winst. De gedachte hierbij is dat de onderneming haar ‘overwinst’ niet aan aandeelhouders uitkeert maar aan haar omgeving waaraan zij haar bestaansrecht ontleent. De winst wordt aangewend voor het algemeen nut.

 

De geschiedenis herhaalt zich
De constructie om het vermogen van een onderneming in een stichting onder te brengen en ook  het idee dat er aan ten grondslag ligt, is niet nieuw. Al in 1889 richtte Ernst Abbe in Duitsland in Jena de Carl Zeiss Stiftung op. Voor Abbe gold zijn persoonlijke overtuiging dat “ondernemingseigendom aan strengere ethische maatstaven dient te voldoen en als openbaar goed wordt behandeld, voor zover dat uitgaat boven de maatstaf van een passend loon voor werk.” In ons eigen land bestonden rond 1900 utopische bewegingen rond Frederik van Eeden en Nescio. Bij de Van Leer-Groep, eveneens een verpakkingsbedrijf, werd in 1972 het ondernemingsvermogen ten behoeve van ideële doeleinden in een stichting ondergebracht.

 

Statutaire doelstelling
De statutaire doelstelling van Stichting Utopa is: Het actualiseren en stimuleren van creatieve talenten van mensen, daar waar de aanleg van enkelingen, om welke reden dan ook, geen kans krijgt. Onze samenleving legt zwaar de nadruk op bepaalde waarden, maar plaatst daardoor andere in de schaduw. De stichting stelt zich ten doel een bijdrage te leveren aan het compenseren van deze onevenwichtigheden. Omdat de waarden die de samenleving benadrukt aan periodieke veranderingen onderhevig zijn, actualiseert de stichting haar aandachtsgebieden voortdurend. De geschiedenis leert dat bij het nemen van beslissingen economische argumenten vaak de doorslag geven. Achteraf blijkt dat die argumenten soms eenzijdig, discutabel of zelfs onjuist zijn. De stichting wil met de haar ter beschikking staande middelen deze eenzijdige waardebeoordeling enigszins compenseren en als katalysator fungeren in een beoogd veranderingsproces. Tegelijkertijd wil de stichting de betrekkelijkheid van ons tegenwoordige bestel benadrukken zonder direct een beter (utopisch) alternatief voorhanden te hebben.

 

Stichting Utopa, Leiden
www.utopa.nl

 

Idealenfabriek
www.idealenfabriek.nl



Beeldengalerij Het Depot, Wageningen
www.hetdepot.nl

 



Orgelpark, Amsterdam
www.orgelpark.nl

 

Utopa-Weeshuis Kinderrechtenhuis, Leiden
www.utopa-weeshuis.nl


 

THE ORIGIN
Stichting Utopa (The Utopa Foundation) derives its name from the Topa Group, a group of companies operating in transport packaging, focusing on trade, production, technology, research and training. The foundation was launched in 1988, since when it has owned all the shares in the Topa Group. Some of the income of the foundation comes from the dividends that the foundation receives from these shares. Despite the link that exists between Stichting Utopa and the Topa Group on account of the share ownership, the foundation has no commercial control over the Topa Group. The relationship between Stichting Utopa and the Topa Group resembles that of a coin: two sides that cannot see each other but which still belong together. Two different faces that constitute one unit.

 

A VISION
The main reason why former owner of the Topa Group, Loek Dijkman, decided to subsume his company into Stichting Utopa was his vision that a company’s role in its environment goes further than providing employment and making a profit. In his view, a company does not pay out its ‘surplus profit’ to shareholders but to the community that nurtures it. The profit is used for the greater good.

 

HISTORY REPEATS ITSELF
Neither the act of subsuming the assets of a company into a foundation or the idea underlying it are new. Back in 1889, in Germany Ernst Abbe founded the Carl Zeiss Stiftung in Jena. Abbe was personally convinced that ‘corporate ownership should serve more stringent ethical standards and be treated as public property, insofar as that exceeds the standard of a suitable wage for work’. In our own country, in around 1900 utopian movements were started around Frederik van Eeden and Nescio. In 1972, the Van Leer Group, another packaging company, channelled its corporate assets into a foundation for idealistic purposes.

 

OBJECTIVE ACCORDING TO BY-LAWS
The objective of Stichting Utopa according to its by-laws is: to stimulate and promote the creative talent of people, particularly those whose potential goes unrecognised, for whatever reason. Our society places great emphasis on certain values, while neglecting others. The foundation aims to restore such imbalances. As the values emphasised by society regularly change, the foundation constantly adjusts its focus. 
History teaches us that economic arguments are often key to decision-making. Later these arguments sometimes prove to be one-sided, debatable or even incorrect. With the resources it has at its disposal, the foundation wishes to somehow compensate this one-sided value judgement and act as a catalyst in a desired change process. At the same time, the foundation wants to emphasise the relativity of our current system without immediately offering a better (utopian) alternative.

 

A UTOPIA
The name of Stichting Utopa fits wonderfully well within the Topa Group. This name obviously evokes associations with Utopia, the book published by Thomas More in 1516 in which he described an idyllic society. A utopia... Thomas More was followed by many more utopians, also in the Netherlands. Despite the differences in substance, all utopias throughout the ages concern the relationship between man and his environment, between man and his fellow man, between man and nature and between man and his work. In terms of these relationships, historic realisation is a recurring element in the work of Stichting Utopa.

 

Utopa Foundation, Leiden
www.utopa.nl

 

Idealenfabriek
www.idealenfabriek.nl



Sculpture Gallery Het Depot, Wageningen
www.hetdepot.nl

 



Orgelpark, Amsterdam
www.orgelpark.nl

 

Utopa-Weeshuis Kinderrechtenhuis, Leiden
www.utopa-weeshuis.nl